Hoe moet Christene dink oor Halloween?

Mense met n missie

Hoe moet Christene dink oor Halloween?

28th Oct 2020 Uncategorised 0

Because of the dark associations with Halloween, there has been intense debate over the appropriateness of Christians participating in this holiday, but there should be no debate over the appropriateness of using the occasion to shine His light into the darkness.” – SBC Life

Jy’t seker ook al gewonder of Christene Hallowwen mag vier? Daar is stories in  omloop dat Halloween duiwels is. Vir baie kinders in baie oorseese lande is dit egter ‘n prettige aand waarop hulle kostuums en maskers aantrek en met ‘trick-or-treat’ ‘n vet klomp lekkers in die hande kry! Hulle voel dat ouers net pret uit hul lewens wil wegneem en/of dat daar maar weer net ‘n duiwel agter elke bos uitgeskop word.

Maar wat is die feite? Waar kom Halloween vandaan en hoe moet gesinne en kinders van die Here daaroor dink?

Waar kom Halloween vandaan?

Halloween het sy oorsprong by ‘n fees van die Druïde. Die Druïde was ‘n geheime heidense organisasie of Orde wat beheer uitgeoefen het oor die Kelte wat destyds in die Britse Eilande en Galië (Wes-Europa) gewoon het.

Hierdie fees het op die aand van 31 Oktober plaasgevind. Dit was die tyd van die jaar waar die winter vir hulle begin het (winter solstice), die dae dus korter geword het en die donkerte meer geword het. By hierdie fees is Samhain, die heer of demoon van die Dood, dan vereer. Daar is geglo dat die dooies op hierdie dag uit hulle grafte sou opstaan en dat magte van die duisternis en die hel ook losgelaat sou word om fees te vier oor die duisternis en die dood, alles ter ere van Samhain, die heer of demoon van die Dood. Dit was dus ‘n fees van donkerte, duisternis en die dood.

Hoe om Halloween-gebruike te verstaan?

Noudat ‘n mens verstaan waar Halloween vandaan kom, kan ‘n mens die gebruike rondom Halloween en hul betekenisse ook beter verstaan.

Simbole en versierings van die dood

Omdat Samhain, die heer van die Dood, tydens Halloween vereer word, speel simbole van die dood tydens Halloween so ‘n groot rol. Doodskiste, grafstene, geraamtes, kopbene met gekruiste beendere, geeste, mummies en begraafplase is algemene versierings tydens Halloween.

Trick-or-treat

Daar is geglo dat die dooies op hierdie dag uit hulle grafte sou opstaan en oor die aarde sou rondswerf in ‘n poging om uit te kom by die huise waar hulle voorheen gebly het. Uit vrees dat die geeste hul vee sou doodmaak en hul eiendom sou vernietig, sou die bang dorpenaars hierdie wandelende geeste gevolglik tevrede wou stel deur geskenke van vrugte en neute vir hulle te gee. Dit is na bewering die oorsprong van die huidige ‘trick-or-treat’.

Trick-or-treat word ook na ‘n ander gebruik rondom die fees herlei. Die Druïde priesters sou na bewering op 31 Oktober van huis na huis beweeg en ongewone kos vra wat hulle of self sou eet of later aan Samhain, die heer of demoon van die Dood, sou offer. Indien die dorpenaars nie die treat sou voorsien nie, sou die Druïde priesters ‘n vloek of trick oor hulle uitspreek.

JackOLantern

Soos wat die Druïde priesters van huis na huis beweeg het, sou hulle ‘n groot uitgeholde raap met ‘n uitgekerfde gesig aan die voorkant en ‘n brandende kers aan die binnekant met hulle saamdra. Enersyds sou dit as lig of lantern dien. Andersyds sou dit die demoniese gees voorstel op wie se kragte hulle sou staatmaak.

Toe hierdie gebruik in die 18de en 19de eeu na Amerika toe oorgewaai het, was hierdie groot rape nie inheems aan Amerika nie. Die groot rape is hier met pampoene vervang. Die naam van die gees wat in die groot raap sou woon, was ‘Jack’. In Amerika het dit later bekend geword as  ‘Jack wat in die lantern woon’, of dan Jack-O-Lantern.

Kostuums en Maskers

Die dorpenaars sou hulle op dié dag beskerm teen die losgelate magte van die duisternis en die hel wat wild sou feesvier oor die duisternis en die dood. Hulle het dit gedoen deur hulle te vermom met maskers en kostuums, sodat hulle net soos die bose magte sou lyk en dus nie deur hulle geteister sou word nie. Dit is na bewering die oorsprong van die vreemde kostuums en maskers wat met Halloween verbind word.

Halloween en die kerk?

Toe Konstantyn die Grote, Keiser van die Romeinse Ryk in die 4de eeu n.C, die Christelike geloof aangeneem het, het hy beveel dat al sy onderdane dit ook moes doen of dat hulle doodgemaak kon word. Die kerk was dus deur mense oorstroom, waarvan baie nog heidene was. Só het hulle ook hul heidense gebruike saam met hulle in die kerk ingebring. Omdat die kerk nie daarin kon slaag om sommige van dié heidense gebruike uit die kerkmense uit te kry nie, is besluit om sommige daarvan op een of ander wyse kerklik aanvaarbaar te maak.

Só het die Pous in die 19de eeu aangekondig dat al die gestorwe martelare op 1 November vereer moet word. Dit het bekend gestaan as All Saints Day. Die vorige aand het bekend geword as die Eve of All Saints Day. Op dié manier het dié kerk toegelaat dat sy kerkmense op 31 Oktober fees kon vier, aangesien 1 November ‘n heilige dag was.

Die heilige-mis wat op 1 November gehou word, staan bekend as Allhallows-mass. Oor die jare het die vorige aand van 31 Oktober bekend geraak as AllHallow’s Eve. Hieruit het die volgende benaminge ontwikkel: All Hallowed Eve, All Hallow E’en en uiteindelik Halloween.

Hoe moet Christene dink oor Halloween?

Daar is baie wat meen dat dit totaal en al vermy moet word, juis op grond van die heidense wortels wat hierbo beskryf is. Ek is egter oortuig dat dit ’n wonderlike geleentheid vir ’n getuienis is – net soos wat Paulus in 1 Kor. 8:4-7 die kontroversie oor die eet van vleis wat as afgodsoffer gebruik is opgeklaar het deur te verklaar “…ons weet dat daar geen afgod in hierdie wêreld is wat iets beteken nie…Daar is net een God: die Vader uit wie alles is en vir wie ons lewe; en net een Here: Jesus Christus deur wie alles bestaan en deur wie ons lewe.”

Op grond hiervan, sê Paulus, as die geloof sterk genoeg is weens hierdie kennis, eet met ’n skoon gewete van die afgodsoffer. Hy kwalifiseer hierdie vergunning egter: “maar nie wanneer dit ’n broer wie se geloof nog swak is tot struikeling bring nie.” In hierdie geval is dit nodig dat mens in respekvolle gesprek tree met mekaar en getuig van die sekerte wat in jou hart heers oor God se almag en Jesus se oorwinning oor die duister en die dood.

Ons kan dus Halloween op ’n manier vier waarin daar aan Jesus die eer gebring word – noem dit sommer ‘HallowHIM’ – want ons vrees geen ‘vleis’ wat aan ’n afgod geoffer is nie – MAAR vier dan die lig en nie die duisternis nie, vier die lewe en nie die dood nie. Ons dien ’n God wat gebruike en tradisies transendeer – met ander woorde, sy eer en sy heerlikheid word nie aangetas of bedreig deur die vier van ’n fees, of die aantrek van ’n kostuum nie – maar ook kan Hy dit transformeer van iets wat eers vanuit vrees en duister gebore is, na iets wat vanuit dankbaarheid en lig gebore word.

Daar is baie Christene wat ’n fanatiese weersin het teen enige iets Halloween; my persoonlike ervaring met juis sulke mense, is dat dit, in sommige gevalle, weens gebrekkige/oningeligte nadenke is (histories en/of Skriftelik) of blote superstisie, en in ander gevalle weens ’n baie spesifieke tipe teologie (onder andere, rakende geestelike oorlogvoering en die geloof dat demoniese binding en aktiwiteite ’n groter intensiteit aanneem op hierdie dag). Die feit is egter – elke dag is ’n goeie dag vir die Satan om te soek wie hy kan verslind (1 Pet. 5:8).

Daar is sommige van hierdie groepering wat selfs oor die moontlike heidense wortels van die datum en gebruike rondom Kersfees (25 Desember as die Romeinse Winter sonstilstand, en ook die laaste dag van die heidense fees Saturnalia)[1] en Paasfees (die eerste Sondag na die volmaan wat die Maart dag-en-nag-ewening volg; in ooreenstemming met die gevolglike heidense feeste wat met hierdie dag saamhang)[2] hierdie twee feeste afmaak tot onbybelse en demoniese feeste.[3]

Die punt wat ek hierdeur wil maak is, as ons op grond van die heidense herkoms van Halloween dit as Christene vermy, moet ons konsekwent wees en ook Paasfees en Kersfees op dieselfde gronde vermy.

As die probleem egter met die inhoud van die Halloween fees is (om die dood en die duister te paai), stem ek totaal saam. Maar dit kan ons nie keer, as kinders van die lewende God en erfgename van die lewende Here, om die inhoud op sy kop te keer en dit ’n geleentheid te maak waarin ons die lewe en die lig van Jesus vier nie. Want “In Hom was daar lewe, en dié lewe was die lig vir die mense. 5Die lig skyn in die duisternis, die duisternis kon dit nie uitdoof nie” (Joh. 1:4-5).

Selfs die Jack ‘o Lantern kan ’n tasbare manier wees om die evangelie te verkondig: “I am like that pumpkin: God picks me from the patch, and washes all the dirt off me. Then He cuts off the top and scoops out all the yucky stuff. He removes the seeds of greed, doubt, hate etc., and then gives me a new smiling face, and He puts his light inside me to shine for all the world to see.”

Daar is ‘n geweldige hoeveelheid informasie op Google oor alternatiewe maniere en praktiese voorstelle waarop Christene aan Halloween kan deelneem sonder om dit te vier.

As Christene is ons in die wêreld, alhoewel ons nie van die wêreld is nie. Om ’n Heilige gemeenskap te wees beteken om ’n alternatiewe gemeenskap te wees, nie ’n geïsoleerde gemeenskap nie: “julle is die sout wat smaak moet gee aan die wêreld” (Matt. 5:13); “die Koninkryk is soos suurdeeg wat die wêreld moet deursuur” (Matt. 13:33). Ek is oortuig dat ’n hoor-nie-sien-nie-raak-nie-aan-nie houding ’n baie meer impotente getuienis uitdra na die ongekerkdes en anti-kerkers as om Halloween self in ’n getuienis en geleentheid tot evangelisasie te verander. Christene het immers nog altyd ’n baie sagte plek gehad vir die ongelowiges of diegene wat deur die wêreld op ’n dwaalspoor geneem is – hierdie kan ’n geleentheid wees om hulle met God se deurnis te bedien.

Ek wil my voorstel egter so bietjie nuanseer deur te sê, daar moet ’n baie duidelike besluit geneem word oor die motief wanneer daar deelgeneem word aan Halloween. Al die bogenoemde is nie om die gewete te sus en vrye teuels te verleen om deel te neem aan die kultuur nie (1 Kor 10:23 “Alles is geoorloof”), maar dat dit gedoen word vanuit ’n doelgerigte poging om die kultuur te infiltreer en te transformeer (1 Kor 10:23 “Ja, maar alles is nie heilsaam nie”). Dit beteken dat ons nie die kinders onvoorbereid kan laat deelneem aan hierdie fees nie. Anders, as hul swak in geloof is, of hul identiteit in Jesus is nog nie gevestig  nie, kan hulle in versoeking gebring word en moontlik skade aan hul getuienis en die van hul gemeenskap aanrig.

Statistiek dui ook daarop dat die grootste gevaar vir jongmense op Halloween nie die aktiwiteite van Sataniste en ‘hekse’ is nie, maar sosiale probleme soos dronk bestuur na die partytjies, vandalisme en gebrekkige toesig oor kinders. Daarom sou ek ouers aanraai om hul kinders weg te hou van sekulêre Halloween partytjies, weens dit ’n broeiplek is vir allerlei moeilikheid.

Ten slotte beskou ek Halloween as ’n leer geleentheid waar daar veral aan kinders Bybelse waarhede oorgedra kan word:

  • Daar is ’n geestelike wêreld gevul met God se goedheid en die Satan se boosheid (Ef. 2:1-10)
  • ’n Lewe saam met Christus het altyd mag oor die duisternis (1 Joh. 4:4)

Verdere gesprek in hierdie opsig is goed – ek nooi jou dus uit om met my in respekvolle dialoog te tree hieroor, saam op soek na die “begrip en fyn aanvoeling” waarvan Fil. 1:9 praat. Halloween is iets wat altyd daar gaan wees en dit is nodig dat Christene ’n goed ingeligte en deurdagte standpunt daaroor het, en weet hoe om hulle kinders en ander jong gelowiges leiding te gee daaroor.

Ds. Dubois du Toit

0814013261

dbtoit@gmail.com


[1] http://www.hope-of-israel.org/cmas1.htm

[2] http://www.ancient-origins.net/myths-legends/ancient-pagan-origins-easter-001571

[3] Vir verdere inligting hieroor kan daar gekyk word na die boek “Pagan Christianity: Exploring the roots of our church practices” deur George Barna en Frank Viola geskryf.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *